Vấn Đề Luân Chuyển Quyền Lực Ở United

4481

(MUSVN) – Nhìn lại Manchester United sau thời kì của Sir Matt Busby, có thể thấy rằng United cần đến hơn một thập kỷ để có thể hồi sinh sau sự ra đi của một HLV thành công.

4054

Câu hỏi đặt ra cho vị trí HLV của United sau mùa này không phải là “nếu” hay thậm chí là “khi nào” mà là: Ai sẽ là người tiếp theo?  Có thể những kết quả khả quan trong 10 ngày qua sẽ giúp cho van Gaal tại vị đến cuối mùa giải. Nhưng không ai thực sự nghĩ ông sẽ tiếp tục dẫn dắt Manchester United vào mùa giải năm sau.

Thậm chí nếu United có dành được những thành công ở F.A Cup hay Europa League, hoặc cố gắng cán đích trong top 4 để có một suất tham dự Champions League năm sau thì United cũng đã có 3 mùa giải không thành công từ khi Sir Alex nghỉ hưu. Điều này không phải là hiếm, kể cả trong bóng đá hoặc các lĩnh vực khác: thay thế một nhà lãnh đạo lâu năm không bao giờ là đơn giản.

United là một CLB mà kể từ khi sân nhà Old Trafford được khánh thành, chúng ta đã hưởng rất nhiều những lợi thế về tài chính so với các đối thủ. Một CLB thành công nhất trong lịch sử nước Anh, một CLB dành được nhiều danh hiệu nhất. Và chỉ có vỏn vẹn 3 HLV đưa họ tới với những danh hiệu đó.

Đây không phải là vấn đề mà đa số nền văn hóa bóng đá từng đối mặt. Không có nhiều nơi mà các HLV được nắm giữ quyền lực lớn đến vậy, họ thậm chí còn có thể kiểm soát được triết lý của CLB. Một trong những lý do chính cho sự lớn mạnh của Swansea gần đây chính là việc chuyển giao quyền lực giữa các HLV một cách nhuần nhuyễn để khi môt HLV rời đi, vì một lời mời hấp dẫn hay vì ông ta đang thất bại thì người ta có thể thay thế mà không gây ra biến động gì cho CLB.

Tuy nhiên, văn hóa của người Anh dường như vẫn chuộng những HLV có thể tạo nên một triều đại lâu năm, ai cũng muốn một Shankly, một Busby. Thậm chí Jose Mourinho trong lần thứ 2 nhậm chức ở Chelsea cũng có một bản hợp đồng tới 10 năm. Lý tưởng đó phục vụ cho việc phát triển các cầu thủ cây nhà lá vườn, cam kết gắn bó với CLB qua nhiều năm, từ đó các bản hợp đồng tiếp theo sẽ được kí tiếp. Với cách làm đó, kết quả đạt được có thể rất ngoạn mục giống như trường hợp của Sir Matt Busby và Sir Alex Ferguson, hoặc những trường hợp như Barcelona và Bayern. Tuy nhiên vấn đề là điều gì sẽ xảy ra khi những nhà quản lý đã tạo dựng nên cả một hệ thống ấy ra đi?

Trường hợp của United sau thời Busby

Sau khi dành chức vô địch châu Âu năm 1968, tiếp theo CLB sẽ đi tới đâu nữa? Với đội ngũ tuyệt vời, Sir Busby đã có được danh hiệu danh giá nhất cho Manchester United, một danh hiệu vô cùng ý nghĩa vì họ là CLB của Anh đầu tiên làm được điều đó, và vì những gì đã xảy ra với CLB sau thảm họa Munich vài năm trước đó.

Vào tháng 1 năm 1969, Sir Busby tuyên bố ý định nghỉ hưu vào cuối mùa. Ông ấy mới chỉ 59 tuổi nhưng đã trở thành HLV trong 24 năm và thảm họa Munich đã thực sự ảnh hưởng tới ông. “Tôi cảm thấy đã đến lúc”, Busby nói, “cần có một ai đó khác tiếp quản công việc. Điều đó sẽ khiến United phát triển vượt bậc trong giới hạn một CLB bóng đá.”

Ông đã sắp xếp từ trước về người kế nhiệm. Người được lựa chọn là Wilf McGuinness, người xuất thân từ đội trẻ và sau đó trở thành HLV sau khi gặp phải một chấn thương. Mùa giải đầu tiên của McGuinness khởi đầu chậm chạp nhưng đội bóng cũng đã kết thúc ở vị trí thứ 8, vào tới bán kết của 2 giải đấu cúp mà họ tham gia.

Nhưng vào mùa giải tiếp theo, khi mà George Best trở nên xao nhãng với bóng đá, thất bại trước đội bóng hạng 3 Aston Villa tại bán kết League Cup và sau đó là những thất bại trước City và Arsenal ngay trên sân nhà đã đẩy United xuống vị trí thứ 18 vào Giáng Sinh, những tin đồn lan rộng, việc chia bè phái trong phòng thay đồ bắt đầu xuất hiện. McGuinness rời ghế nóng vào ngày 28 tháng 12, ông trở lại huấn luyện đội dự bị và rời CLB 2 tuần sau đó.

Busby đã trở lại, Best vào form, United hồi sinh và cán đích ở vị trí thứ 8. “Đáng buồn là, không phải ai cũng chơi bóng vì Wilf,” tiền vệ David Sadler nói. “Vấn đề là tất cả đều không chơi với 100% khả năng. Đơn giản là như thế. Và ngay sau khi Sir Matt trở lại, mọi thứ đã thay đổi một lần nữa.”

2225

Một phần của vấn đề là việc chưa có ranh giới rõ ràng trong vai trò của HLV. Busby nói McGuinness “quá gần gũi” với các cầu thủ, nhưng ông lại gây khó khăn hơn cho việc siết chặt ý thức kỷ luật bởi vì Sir Busby thường xuyên xuất hiện, người luôn có một vị trí ở United, luôn có tiếng nói trong vấn đề chuyển nhượng và thường đi chơi golf với một nhóm những cầu thủ lớn tuổi.

Mùa hè năm 1971, United chuyển hướng sang HLV của Leicester City, Frank O’Farrell, người luôn bày tỏ ý định muốn ngồi vào chiếc ghế nóng ở Old Trafford khi Busby còn tại vị. Với Best đang trong giai đoạn thăng hoa cuối cùng của sự nghiệp, United đã thắng 14, thua 2 trong 20 trận đầu tiên của mùa giải. Dù hòa 3 trận liên tiếp trong dịp Giáng Sinh, họ vẫn đứng đầu bảng xếp hạng. Tuy nhiên United lại để thua Westham tới 0-3 trong ngày đầu năm mới, trận thua bắt đầu cho chuỗi 7 trận thua liên tiếp, Best một lần nữa chệch khỏi đường ray, United chỉ có thể cán đích ở vị trí thứ 8.

Màn trình diễn nghèo nàn tiếp tục thể hiện ở mùa giải tiếp theo khi United chỉ thắng 1 trong 12 trận đầu mùa. Với việc O’Farrell tin rằng Busby đang cố ngăn chặn những nỗ lực của mình trong việc huấn luyện các cầu thủ, đặc biệt là Alex Stepney và Willie Morgan, mối quan hệ giữa 2 người dần đi đến bờ vực. Đỉnh điểm là sự việc diễn ra sau trận thua 1-4 trước Tottenham, trong bữa ăn tối thường niên của CLB, Busby đã nói với vợ của O’Farrell, Anna O’Farrell rằng chồng bà chỉ như một “nhánh cỏ trơ trọi” và nói với bà nên khuyên ông ta cố gắng kiềm chế lại. Sang tới ngày thứ 2, vị HLV đã hỏi người tiền nhiệm của mình về những gì ông đã nói. Busby nói rằng ông nghĩ Bobby Charlton không đáng bị loại bỏ còn Martin Buchan thì chơi quá tồi. Với O’Farrell, đó là một sự can thiệp trắng trợn vào công việc của ông.

Trận thua 0-5 trước đội bét bảng Crytal Palace vào tháng 12 là giọt nước tràn ly. O’Farrell bị sa thải và được thay thế bằng Tommy Docherty, người đã mang CLB trở lại top đầu của giải hạng nhất từ sau khi phải xuống hạng năm 1974, và giành F.A Cup trước khi bị sa thải vào mùa hè năm 1977.

Busby luôn phủ nhận việc can thiệp trực tiếp vào CLB nhưng nhiều người luôn cảm nhận thấy dường như sự hiện diện của ông luôn ảnh hưởng đến những người kế nhiệm. Năm 1973, trong cuốn hồi ký mang tên Đỉnh Cao Túc Cầu, Busby đã giải thích với những người luôn muốn ông đứng ngoài cuộc hoàn toàn. “Làm thế nào”, Busby nói “làm sao tôi có thể rời nơi này, nơi tôi đã gây dựng từ đống tro tàn chiến tranh và sau tham họa Munich, CLB tôi yêu mến, CLB tôi có thể sẵn sàng chết vì nó?”

Có thể Busby đúng, nhưng đó quả thật là vấn đề. Lệnh cấm ông đến sân tập sau khi nghỉ hưu có lẽ là một bài học đáng nhớ.

Sự lo lắng về tầm ảnh hưởng

Trong ví dụ trên, vấn đề lớn nhất chính là sự mập mờ giữa quyền hạn của HLV. Tất cả mọi thứ mà McGuinness và O’Farrell đã làm được nhìn qua lăng kính của Busby: họ đang đi chung đường hay đang cố chống lại Busby?

Điều này rõ ràng không có lợi có sự phân định ranh giới rõ ràng, Busby chơi golf với những cầu thủ mà có thể O’Farrell đã muốn bán đi. Van Gaal, phải chăng cũng như vậy khi Sir Alex ngồi trên khán đài, David Moyes nữa, có thể lắm chứ.

Sự ảnh hưởng của những người tiền nhiệm quả thật là một vấn đề lớn – sau tất cả, tại sao lại không thể tận dụng được sự khôn ngoan và kinh nghiệm của họ? Điều này đã trở thành một đề tài thu hút các chuyên gia nghiên cứu như James Frazer, người đã bắt đầu cuốn The Golden Bough với một đoạn mô tả linh mục của Diana để đạt được vị trí của mình đã phải giết chết người tiền nhiệm trong một cuộc chiến.

Điều này cũng xảy ra trong đời sống chính trị thông qua việc bầu cử. Những cuộc tranh cãi giữa Tory và Margaret Thatcher, Nikita Khruschev chống lại Stalin năm 1956…

Trong trường hợp của Busby và Alex Ferguson,  dù là những người đã thành công ngoài sức tưởng tượng thì vẫn có những người khác muốn hạ thấp uy tin của họ, muốn họ nghỉ hưu hoàn toàn hoặc thậm chí chết sau những thành công ấy. Cách hành xử lỗ mãng và có phần vô nhân đạo của Liverpool với Shankly có thể lại là cách tốt nhất cho CLB, trong lịch sử bóng đá Anh, không ai có thể thành công trong quá trình chuyển giao như ông.

Truyền thống Boot Room (là một căn phòng tại Anfield trong những năm 1960 đến đầu những năm 1990, nơi các huấn luyện viên sẽ ngồi lại với nhau, uống whisky và thảo luận về các đội, chiến thuật và cách đánh bại đối thủ tiếp theo) đã trở thành một hệ thống cho phép quyền lực được chuyển giao, từ Shankly tới Bob Paisley tới Joe Fagan đều được ủng hộ, thậm chí Paisley còn không muốn mình được tung hô: không một cá nhân nào có thể được sùng bái hơn phần còn lại.

Bộ máy quyền lực

Vấn đề không đơn thuần chỉ nằm ở sự chuyên quyền trong hệ thống. Trong hệ thống, khi thế lực cũ ra đi, có thể đồng thời là sự ảnh hưởng làm suy yếu quyền lực của thế lực mới, thậm chí là tệ hơn thế.

Có một nguy cơ hiển hiện rằng những thành công mà United có được cho tới này một phần vì giám đốc điều hành David Gill luôn đứng dưới Sir Alex khi ông còn tại vị.

Ở đây xuất hiện một sự phân chia rõ ràng giữa những người mới đến CLB, giữa một người có đầu óc thương mại với một người lão luyện trong bóng đá, một người mà dường như được sự ủng hộ rất lớn từ thế hệ 1992.

Ed Woodward được giám sát chính sách chuyển nhượng và sau đó mang lại một đội hình chắp vá cho United. Nhưng tin đồn thường xuyên đề cập về những ngôi sao lớn dựa trên vấn đề tiền bạc nhiều hơn là chuyên môn. Ed ủng hộ việc bổ nhiệm Mourinho (quan điểm của tác giả), một ngôi sao để có thể đối chọi lại với Pep Guardiola của Manchester City, người phù hợp với những thành công ngắn hạn.

3500

Một bộ phận lại phản đối việc bổ nhiệm Mourinho, họ cho rằng đây chỉ là giải pháp tình thế để United tránh được những cuộc tranh cãi. Họ lo ngại Mourinho sẽ sớm rời đi vì ông ta có thói quen ra đi sau 3 năm và để lại một đội hình đã kiệt quệ.

Ở đây xuất hiện một thứ còn lớn hơn cả một mối đe dọa. Bổ nhiệm Mourinho không giải quyết được gì trong việc cơ cấu CLB, hơn nữa chắc chắn là những bản hợp đồng đắt đỏ hơn nữa như những gì diễn ra trong 3 mùa vừa qua, tin tốt cho giới cò, tin xấu cho những sự gắn kết trong câu lạc bộ. Lứa cầu thủ trẻ, những người đã tạo nền móng cho sự thống trị của United đa số đã bị lãng quên dưới triều đại của nhà Glazer và quá khứ của Mourinho cho thấy ông sẽ không ưu tiên lứa trẻ của United như Sir Alex đã từng làm khi thay thế Ron Atkinson năm 1986.

Một CLB giàu có luôn có những cách thức để mua được những danh hiệu nhưng thành công bền vững đòi hỏi những thứ nhiều hơn thế.

Liverpool trong những năm 70, 80 có lẽ đã tạo nên một mô hình để có thể luân chuyển các thế hệ HLV dù sau đó họ đã sụp đố. Sự thật thì Kenny Dalglish với việc kí hợp đồng với John Barnes, Peter Beardley và Ray Houghton năm 1987 đã phá vỡ truyền thông của họ nhưng vẫn tạo nên một thứ bóng đá đẹp ở mùa giải 87/88.

Dù sao thì việc kí hợp đồng với 3 cầu thủ lớn thời bấy giờ cũng được coi là một cuộc cách mạng cần thiết, tuy nhiên sau đó thảm họa Hillsborough đã mang lại những hậu quả tệ hại cho CLB, Dalglish bị sa thải, cũng dễ hiểu khi Liverpool không thể tận dụng được khả năng tài chính của mình như United đã làm.

Dinamo Kyiv, một CLB vang danh một thời dưới sự dẫn dắt của HLV tài ba Lobanovskyi bỗng biến mất giữa trời Âu sau sự ra đi của người đã đưa họ tới những vinh quang và chỉ khi Sergrey Rebrob, một huyền thoại của Kyiv lên nắm quyền, CLB mới cho thấy sự trở lại.

Có lẽ là hơi sớm nếu nói rằng Sergrey Rebrob đang mang những vinh quang Lobanovskyi trở lại với Dynamo Kyiv nhưng quả thật ông đang mang đến cho CLB một mô hình hợp lý. Ông thừa nhận sự vĩ đại của Lobanovskyi nhưng không bị bó buộc bới những triết lý của người tiền nhiệm, ông đứng trên vai người khổng lồ chứ không đứng sau cái bóng của của mình.

Điều đáng lo lắng cho United ở đây chính là, Dinamo Kyiv đã mất tới 14 năm để trở lại vinh quang đó.

Red (Theo Guardian)

 

 

Bài viết liên quan

Ghi rõ "nguồn manutd.com.vn" khi phát hành thông tin từ website này.
E-mail liên hệ: info@manutd.com.vn
Liên hệ hợp tác: bac.musvn @manutd.com.vn

Address:info@manutd.com.vn

Fanpage