Bóng Đá: Trò Chơi Bất Diệt (Phần 3)

247

Sơ đồ 4-2-4 (Brazil 1958)

Những điểm tinh túy nhất của sơ đồ 4-2-4 đã được các nghệ sỹ Brazil đưa lên đỉnh cao tại cúp thế giới 1958. Thật ra sơ đồ 4-2-4 với cách bố trí 2 trung phong và 2 tiền vệ trung tâm này đã xuất hiện trong lối chơi của Mighty Magyars – đội tuyển Hungary huyền thoại trước đây. Tuy nhiên hơi khó nhận ra sơ đồ đó trong cách chơi của những người Hungary vì các cầu thủ liên tục hoán đổi vị trí cho nhau.

Ngược lại, tuyển Brazil bố trí đội hình đúng như sơ đồ 4-2-4, với Vava và Pele chiếm giữ hai vị trí tiền đạo trung tâm. Đối mặt với hai siêu tiền đạo như vậy, thực tế là không đối thủ nào chơi với sơ đồ một trung vệ có thể chống đỡ nổi. Trong vòng 12 tháng sau khi các vũ công Samba lên ngôi tại World Cup 1958, hầu hết các đội tuyển trên thề giới đã chuyển sang sơ đồ 4-2-4.

Có một điểm chú ý là 4-2-4 cũng là sơ đồ đầu tiên người ta sử dụng các con số để diễn tả đội hình. Trước đây, đơn giản người ta chỉ gọi là đội hình Kim tự tháp (tức là 2-3-5) hay là WM (3-4-3) khi thảo luận. Cách bố trí đội hình bằng những con số đã giúp việc huấn luyện đơn giản và khoa học hơn.

Lần đầu tiên sau hơn 50 năm ra đời, bóng đá hiện đại đã có một sơ đồ gồm bốn hậu vệ. Mặc dù sử dụng đến bốn hậu vệ nhưng Brazil 1958 không phải là đội bóng chuyên về phòng ngự.Điểm mấu chốt chính là nhờ vào sự cơ động của hai hậu vệ cánh. Khi tấn công, họ dâng cao trở thành 2-4-4 hay thậm chí là 2-2-6 khi cần thiết. Với tám cầu thủ tấn công, Brazil có thể xuyên thủng bất kì hàng phòng thủ nào và thực tế là họ đã thắng tất cả các trận đấu tại cúp thế giới năm đó. Một điều thú vị trong 4-2-4 của Brazil 1958 nữa là vai trò đặc biệt của tiền đạo cánh trái Mario Zagallo. Khi đối thủ có bóng, Zagallo luôn là người đầu tiên lui về hỗ trợ, với một tiền đạo rút về hàng tiền vệ, Brazil thật ra khi phòng thủ đã chuyển qua 4-3-3.

Tuyển Brazil 1958

4-2-4 của Brazil thành công vang dội tại Wolrd Cup 1958 vì họ có quá nhiều tài năng xuất chúng trên hàng công nên các đối thủ của họ luôn phải chịu một sức ép khủng khiếp. Ngoài cặp tiền đạo khét tiếng Pele và Vava, Brazil năm đó còn có cặp tiền vệ trung tâm nổi tiếng Didi – Zito. Trong khi đó, Garrincha và Mario Zagallo là những bậc thầy về kỹ thuật ở hai cánh. Ngoài ra, những hậu vệ cánh Djalma Santos và Nilton Santos cũng đảm bảo rất tốt giữa công và thủ. Sau chức vô địch thế giới đầu tiên của Brazil, nhiều đội bóng khác đã áp dụng theo 4-2-4 nhưng khó thành công vì thật sự sơ đồ này có một điểm yếu lớn là hàng tiền vệ quá mỏng, khi buộc phải đá phòng ngự thì vô cùng bất lợi.

Sơ đồ 4-3-3 (1962)

Nhận thấy điểm yếu của sơ đồ 4-2-4 ở hàng tiền vệ, World Cup 1962 là nơi chính thức trình làng sơ đồ 4-3-3 mà điển hình chính là nhà đương kim vô địch thế giới Brazil. Nhận thấy vai trò đặc biệt của Mario Zagallo, HLV của Brazil khi đó là Aimore Moreira đã quyết định rút hẳn Zagallo từ vị trí tiền đạo cánh trái về hàng tiền vệ, hình thành sơ đồ 4-3-3 cân bằng và phù hợp với xu thế bóng đá hiện đại hơn.

Đây cũng là kì World Cup mà các đội bóng tham dự đều chú trọng vào phòng ngự nhiều hơn trước. Số bàn thắng trung bình mỗi trận đấu tại World Cup cũng bị suy giảm từ 5,38 bàn/trận xuống còn 2,78 bàn/trận trong khoảng thời gian từ 1954-1962.

Lưu Ly (tổng hợp)

Bài viết liên quan

Ghi rõ "nguồn manutd.com.vn" khi phát hành thông tin từ website này.
E-mail liên hệ: info@manutd.com.vn

Address:info@manutd.com.vn

Fanpage